नेपालीको उपस्थिति उल्लेख्य रूपमा बढ्दै गएको युरोपेली मुलुक पोर्चुगलले काठमाडौंमा महावाणिज्यदूतावास (कन्सुलर नियोग) खोल्ने भएको छ। पोर्चुगल सरकारले काठमाडौंमा आफ्नो कूटनीतिक तथा कन्सुलर नियोग स्थापना गर्न गरेको प्रस्तावलाई नेपाल सरकारले सहमति दिएको हो।
एआई सिर्जित नमूना तस्वीर
गत बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले पोर्चुगल सरकारलाई काठमाडौंमा महावाणिज्यदूतावास स्थापना गर्न सहमति दिने निर्णय गरेको हो। यससँगै नेपालमा पोर्चुगलको कन्सुलर सेवा विस्तार हुने भएको छ।
नेपाल र पोर्चुगलबीच सन् १९७६ सेप्टेम्बर १ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको हो। नेपालले सन् २०२५ मा पोर्चुगलको राजधानी लिस्बनमा आवासीय दूतावास स्थापना गरेको छ। त्यसअघि पोर्चुगलसम्बन्धी नेपालको कूटनीतिक काम पेरिसस्थित नेपाली दूतावासमार्फत हुँदै आएको थियो।
पोर्चुगलको नेपालसम्बन्धी कूटनीतिक प्रतिनिधित्व भने हालसम्म नयाँदिल्लीस्थित पोर्चुगल दूतावासमार्फत हुँदै आएको छ र काठमाडौंमा मानार्थ वाणिज्यदूतको व्यवस्था पनि रहेको थियो।
पोर्चुगलमा नेपालीको संख्या पछिल्ला वर्षमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार सन् २०२६ को सुरुआतसम्म पोर्चुगलमा करिब ४० हजार नेपाली बसोबास गरिरहेका छन्। उनीहरू विभिन्न पेसा तथा व्यवसायमा संलग्न छन्।
नेपाली समुदायको संख्या बढेसँगै राहदानी, कागजात प्रमाणीकरण, कानुनी तथा कन्सुलर समस्या र अध्यागमनसम्बन्धी विषयमा नेपाल र पोर्चुगलबीच प्रत्यक्ष समन्वयको आवश्यकता पनि बढेको छ।
काठमाडौंमा पोर्चुगलको महावाणिज्यदूतावास स्थापना भएपछि नेपालबाट पोर्चुगल जाने तयारीमा रहेका नेपालीका लागि कन्सुलर तथा अध्यागमनसम्बन्धी जानकारी र प्रक्रियामा सहजता आउने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेष गरी पोर्चुगलको भिसा, रोजगारी, अध्ययन तथा अन्य प्रयोजनका लागि आवश्यक कागजात, आवेदन प्रक्रिया र सम्बन्धित निकायसँगको समन्वयमा काठमाडौंमै सेवा उपलब्ध हुने सम्भावना बढेको छ।
तर महावाणिज्यदूतावास स्थापना हुँदैमा पोर्चुगलको अध्यागमनसम्बन्धी सबै निर्णय नेपालबाटै हुने भने होइन। भिसा स्वीकृति, आवास अनुमति, रोजगारीसम्बन्धी अनुमति तथा अन्य अध्यागमन निर्णय सम्बन्धित पोर्चुगाली निकायको अधिकार क्षेत्रमै रहनेछन्।
काठमाडौंमा स्थापना हुने कन्सुलर नियोगले आवेदन तथा कागजातसम्बन्धी सेवा, प्रमाणीकरण, जानकारी र सम्बन्धित प्रक्रिया सहजीकरण गर्ने भूमिका खेल्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
पोर्चुगलमा नेपालीको बढ्दो उपस्थितिका कारण दुवै देशबीच श्रम, पर्यटन, लगानी तथा अन्य क्षेत्रमा समेत सहकार्य विस्तार भइरहेको छ। सन् २०२६ फेब्रुअरीमा लिस्बनमा नेपाल–पोर्चुगल द्विपक्षीय परामर्श संयन्त्रको पहिलो बैठक भएको थियो। त्यसक्रममा श्रम, पर्यटन, लगानी, व्यापार, सूचना प्रविधिलगायतका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो।
नेपाली कामदारका कागजात तथा अध्यागमन प्रक्रियासँग सम्बन्धित समस्या पनि पछिल्लो समय नेपाल–पोर्चुगल सम्बन्धको महत्त्वपूर्ण विषय बनेको छ।
गत अप्रिलमा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले पोर्चुगलका विदेशमन्त्री पाउलो राङ्गेलसँगको टेलिफोन वार्तामा वास्तविक कागजातमा नक्कली छाप प्रयोग भएको प्रकरणका कारण समस्यामा परेका दुई हजारभन्दा बढी नेपालीको विषय उठाउनुभएको थियो।
पोर्चुगलका विदेशमन्त्री राङ्गेलले नेपाली समुदायले पोर्चुगलको अर्थतन्त्रमा पुर्याएको योगदानको प्रशंसा गर्दै प्रभावित नेपालीका विषयमा सम्बन्धित निकायसँग छलफल गर्ने आश्वासन दिनुभएको थियो।
यसअघि पोर्चुगल जाने नेपालीले अध्यागमन तथा कन्सुलर प्रक्रियाका लागि भारतलगायत अन्य मुलुकमा रहेका पोर्चुगाली नियोगमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था थियो।
काठमाडौंमा पोर्चुगलको कन्सुलर नियोग स्थापना भएपछि यस्तो निर्भरता घट्ने र नेपालबाटै प्रारम्भिक प्रक्रिया अघि बढाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, कुन–कुन सेवा काठमाडौंस्थित नियोगबाट उपलब्ध हुने र भिसा आवेदन तथा बायोमेट्रिकलगायत प्रक्रिया कसरी सञ्चालन हुने भन्ने विषय नियोग सञ्चालनमा आएपछि स्पष्ट हुनेछ।
पोर्चुगलले काठमाडौंमा महावाणिज्यदूतावास स्थापना गर्ने निर्णयलाई नेपालमा बढ्दै गएको पोर्चुगली चासो र दुई देशबीच बढ्दो जनस्तरीय सम्बन्धको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
नेपालीका लागि पोर्चुगल रोजगारी, अध्ययन तथा बसाइँसराइको गन्तव्य बन्दै गएको अवस्थामा काठमाडौंमै पोर्चुगलको कन्सुलर उपस्थिति कायम हुनु दुवै देशका नागरिकका लागि प्रत्यक्ष सम्पर्क र सेवा प्रवाहको दृष्टिले महत्त्वपूर्ण हुने देखिन्छ।
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्