टोकियो । जापान सरकारले स्तन क्यान्सर परीक्षण गराउने महिलालाई अब उनीहरूको स्तनको घनत्व सम्बन्धी जानकारी पनि उपलब्ध गराउने भएको छ।
वर्षौंदेखि यस्तो जानकारी सार्वजनिक गर्न अस्वीकार गर्दै आएको सरकारले नीति परिवर्तन गर्दै महिलालाई परीक्षणको सीमाबारे पनि जानकारी दिन थालेपछि यसलाई स्तन क्यान्सरको प्रारम्भिक पहिचान र उपचारका लागि महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
जापानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका एक अधिकारीले गत जुनमा संसद्को प्रश्नोत्तरका क्रममा स्थानीय तहमार्फत सञ्चालन हुने स्तन क्यान्सर परीक्षणमा सहभागी महिलालाई अब स्तनको घनत्वसम्बन्धी जानकारी दिने तयारी भइरहेको जानकारी दिनुभएको थियो। यसअघि सरकारले म्यामोग्राफी परीक्षणपछि यस्तो जानकारी नदिने नीति अपनाउँदै आएको थियो।
ठूलो स्तन भएका महिलामा म्यामोग्राफी मात्र पर्याप्त नहुन सक्ने
विशेषज्ञहरूका अनुसार स्तनको बनावट सामान्यतया बोसोयुक्त र घना तन्तु (दूध ग्रन्थी, दूध नली तथा सहायक ऊतक) बाट बनेको हुन्छ। केही महिलामा घना तन्तुको मात्रा बढी हुने भएकाले एक्स–रेमा ती भाग सेतो देखिन्छन्। क्यान्सरको गाँठो पनि सेतै देखिने भएकाले घना स्तन भएका महिलामा म्यामोग्राफीले क्यान्सर पहिचान गर्न कठिन हुन सक्छ।
यस्तो अवस्थामा अल्ट्रासाउन्ड परीक्षणले थप प्रभावकारी रूपमा क्यान्सर पत्ता लगाउन सहयोग गर्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। तर जापानमा सरकारी स्तन क्यान्सर परीक्षण कार्यक्रममा हालसम्म म्यामोग्राफी मात्र समावेश गरिएको छ भने अल्ट्रासाउन्ड परीक्षण अधिकांश स्थानमा छुट्टै शुल्क तिरेर गराउनुपर्ने व्यवस्था छ।
२० वर्षदेखिको अभियानपछि नीति परिवर्तन
चिकित्सा पत्रकार तथा स्तन क्यान्सरबाट निको भएकी मिका मासुदाले महिलाले परीक्षणको पूर्ण जानकारी पाउनुपर्ने माग गर्दै दुई दशकदेखि अभियान सञ्चालन गर्दै आउनुभएको थियो।
उहाँले सन् २०१२ मा चिकित्सकहरूसँग मिलेर ब्रेस्ट क्यान्सर इमेजिङ नेटवर्क स्थापना गर्नुभएको थियो। नियमित म्यामोग्राफी गराउँदा पनि धेरै महिलामा ढिलो चरणमा क्यान्सर पत्ता लागेको गुनासो आएपछि आफू अभियानमा लागेको उहाँको भनाइ छ।
मासुदाका अनुसार धेरै महिलाले सरकारको सिफारिसअनुसार नियमित परीक्षण गराए पनि क्यान्सर पछि मात्रै थाहा पाएको अनुभव सुनाउने गरेका थिए। यही अनुभवले परीक्षण प्रणालीमा पारदर्शिता आवश्यक रहेको महसुस गराएको उहाँले बताउनुभयो।
४० प्रतिशत महिलामा घना स्तन
स्वास्थ्य मन्त्रालयले सन् २०२० मा गरेको अध्ययनअनुसार जापानका करिब ४० प्रतिशत महिलामा घना स्तन रहेको पाइएको छ। ४० वर्ष उमेर समूहमा भने यो अनुपात ६५.५ प्रतिशत पुगेको छ।
हाल जापानका करिब २० प्रतिशत स्थानीय सरकारले मात्र महिलालाई स्तनको घनत्वबारे जानकारी दिने गरेका छन्। अब केन्द्र सरकारले सबै स्थानीय तहमा यस्तो व्यवस्था लागू गर्ने तयारी गरेको हो।
अमेरिकामा कानुनी व्यवस्था, जापानमा ढिलो सुधार
संयुक्त राज्य अमेरिकामा स्तनको घनत्वबारे जानकारी उपलब्ध गराउने अभियान सन् २००४ मा उन्नत चरणको स्तन क्यान्सर पत्ता लागेपछि न्यान्सी कापेलोले सुरु गर्नुभएको थियो।
उहाँको अभियानपछि विभिन्न राज्यले कानुनी व्यवस्था लागू गरे भने अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासन (एफडीए) ले सन् २०२३ मा देशभर लागू हुने नियम जारी गर्दै म्यामोग्राफी केन्द्रलाई बिरामीलाई स्तनको घनत्व र त्यसले परीक्षणको नतिजामा पार्ने प्रभावबारे जानकारी दिन अनिवार्य गरेको थियो।
उक्त व्यवस्था सन् २०२४ देखि लागू भएको छ। यसको तुलनामा जापानमा भने नीति परिवर्तन निकै ढिलो भएको विश्लेषण गरिएको छ।
अल्ट्रासाउन्डलाई सरकारी कार्यक्रममा समावेश गर्ने विषयमा बहस
जापान सरकारले महिलालाई स्तनको घनत्वबारे जानकारी दिने तयारी गरे पनि अल्ट्रासाउन्ड परीक्षणलाई सरकारी कार्यक्रममै समावेश गर्ने विषयमा अझै निर्णय भएको छैन।
तोहोकु विश्वविद्यालयकी स्तन तथा अन्तःस्रावी क्यान्सर विशेषज्ञ टमोमी हराडाका अनुसार महिलालाई घना स्तन भएको जानकारी दिएपछि सबैलाई अल्ट्रासाउन्ड परीक्षण उपलब्ध गराउने पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति तथा आर्थिक स्रोतको व्यवस्था आवश्यक पर्छ।
उहाँका अनुसार ग्रामीण क्षेत्रमा स्तन क्यान्सर विशेषज्ञ अस्पतालको अभाव छ भने दक्ष अल्ट्रासाउन्ड प्राविधिकको संख्या पनि सीमित छ।
अनुसन्धानमा प्रारम्भिक सफलता
सन् २००७ देखि सञ्चालन भइरहेको जे–स्टार्ट अनुसन्धानले ४० वर्ष उमेर समूहका ७० हजारभन्दा बढी महिलामा म्यामोग्राफीसँगै अल्ट्रासाउन्ड परीक्षणको प्रभाव अध्ययन गरिरहेको छ।
सन् २०१६ मा प्रकाशित पहिलो अध्ययनले म्यामोग्राफीसँग अल्ट्रासाउन्ड थप गर्दा स्तन क्यान्सर पहिचान हुने दर करिब डेढ गुणा बढी भएको देखाएको थियो।
यसै वर्ष प्रकाशित दोस्रो अध्ययनले करिब १५ वर्षको अनुगमनपछि म्यामोग्राफीसँगै अल्ट्रासाउन्ड गराएका महिलामा दोस्रो चरण वा त्यसभन्दा माथिको स्तन क्यान्सर हुने जोखिम १७ प्रतिशत कम रहेको देखाएको छ।
यद्यपि यसले स्तन क्यान्सरबाट हुने मृत्यु घटाउँछ कि घटाउँदैन भन्ने निष्कर्ष निकाल्न अझ करिब १० वर्ष थप अनुसन्धान आवश्यक पर्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।
प्रारम्भिक पहिचानले उपचार खर्च पनि घटाउन सक्छ
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार स्तन क्यान्सर प्रारम्भिक चरणमै पत्ता लागेमा उपचार सहज र कम खर्चिलो हुन्छ। दोस्रो चरण वा त्यसभन्दा माथि पुगेपछि किमोथेरापीसहित जटिल उपचार आवश्यक पर्ने भएकाले बिरामी र सरकार दुवैको आर्थिक भार बढ्ने गर्दछ।
अभियानकर्मी मिका मासुदाले विशेष गरी ४० वर्ष उमेर समूहका महिलाका लागि अल्ट्रासाउन्ड परीक्षणमा पनि सरकारी अनुदान दिनुपर्ने माग गर्नुभएको छ।
उहाँका अनुसार किमोथेरापीका दीर्घकालीन दुष्प्रभावले उपचारपछि पनि धेरै वर्षसम्म बिरामीको जीवनस्तरमा असर पार्न सक्छ। त्यसैले क्यान्सरलाई प्रारम्भिक चरणमै पत्ता लगाउनु उपचारभन्दा पनि प्रभावकारी र मानवीय विकल्प हुने उहाँको भनाइ छ।
समाचार र तस्वीर स्रोत- टोमोको ओटाके, द जापानटाइम्स
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्