अमेरिकी अर्बपति एलन मस्कले स्पेसएक्स र टेस्लाबीच गाभ्ने प्रस्तावलाई समर्थन गर्ने बताउनुभएको छ। उहाँको रकेट तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी कम्पनी स्पेसएक्सले एआई कम्पनीहरूलाई कम्प्युटिङ क्षमता भाडामा दिने सम्झौताका कारण सेयर बजारमा सूचीकृत भएपछि पहिलो पटक त्रैमासिक नाफा कमाएको विवरण सार्वजनिक गरेसँगै मस्कको यस्तो भनाइ आएको हो।
मंगलबार विश्लेषकहरूसँगको छलफलका क्रममा स्पेसएक्स र टेस्लाबीच सम्भावित एकीकरणबारे सोधिएको प्रश्नको जवाफ दिँदै मस्कले आफू ‘बारुदी सुरुङमाथि नाचिरहेको’ जस्तो महसुस गरिरहेको बताउनुभयो। यद्यपि, उहाँले दुवै कम्पनीलाई गाभ्नु ‘राम्रो विचार’ हुने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
मस्कको भनाइ सार्वजनिक भएपछि बजार बन्द भइसकेपछिको कारोबारमा स्पेसएक्सको सेयर मूल्य करिब पाँच प्रतिशतले बढ्यो।
मस्कका अनुसार सेयरधनीहरूको आग्रहमा स्पेसएक्स र टेस्ला दुवै कम्पनीका स्वतन्त्र सञ्चालकहरूको विशेष समिति गठन गरी एकीकरणको सम्भावनाबारे अध्ययन भइरहेको छ।
तर, स्वार्थको द्वन्द्व हुने भएकाले आफूले ती समितिको छलफलमा सहभागी हुन नसक्ने उहाँले बताउनुभयो। मस्क दुवै कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुनुहुन्छ। उहाँ स्पेसएक्सको अध्यक्ष तथा प्रमुख प्रविधि अधिकारीसमेत हुनुहुन्छ।
नियामक निकायमा बुझाइएको विवरणअनुसार गत जुन ३० सम्म मस्कसँग स्पेसएक्सको ४८.४ प्रतिशत सेयर स्वामित्व थियो। विशेष मतदान अधिकार भएका सेयरका माध्यमबाट उहाँले कम्पनीको ८२ प्रतिशतभन्दा बढी मतदान अधिकार नियन्त्रण गर्नुहुन्छ। टेस्लामा भने उहाँको करिब २० प्रतिशत स्वामित्व छ।
मस्कका अनुसार विशेष समितिहरूले कुनै पनि सम्झौताका सर्तमा सहमति गरिसकेका छैनन् र सहमति हुने निश्चित पनि छैन। त्यसैले दुवै कम्पनी गाभिने कुरालाई निश्चित निर्णयका रूपमा प्रस्तुत गर्नु अतिशयोक्ति हुने उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो।
सम्भावित एकीकरणका लागि टेस्लाका सबै सेयरको बहुमत समर्थन आवश्यक पर्नेछ। मतदानमा सहभागी हुने सेयरको मात्र नभई कम्पनीका कुल सेयरको बहुमत समर्थन चाहिने मस्कले बताउनुभयो। उहाँले यसलाई ‘निकै कठिन अवरोध’ को संज्ञा दिनुभयो।
मस्कका अनुसार दुवै कम्पनीले एआई सफ्टवेयर, विद्युतीय चिपको डिजाइन, रोबोटिक्स तथा अन्तरिक्षमा आधारित कम्प्युटिङ प्रविधिमा सहकार्य गरेर लाभ लिन सक्छन्।
स्पेसएक्सले तीन महिनामा ४.४ अर्ब डलर नाफा कमायो
मस्कको यस्तो भनाइ सार्वजनिक हुनुअघि स्पेसएक्सले सन् २०२६ को जुलाईदेखि सेप्टेम्बरसम्मको तीन महिनामा ४.४ अर्ब अमेरिकी डलर खुद नाफा कमाएको विवरण सार्वजनिक गरेको थियो। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले १.१ अर्ब डलर घाटा बेहोरेको थियो।
यस अवधिमा कम्पनीको आम्दानी १६१ प्रतिशतले बढेर १४.६ अर्ब डलर पुगेको छ। अमेरिकी सेयर बजारमा सूचीकृत भएपछि कम्पनीको सुरुवाती कारोबारमा उतारचढाव देखिएको थियो।
स्पेसएक्सले गत जुन १२ मा अमेरिकी नास्ड्याक सेयर बजारमा कारोबार सुरु गरेको थियो। प्रारम्भिक सार्वजनिक सेयर निष्कासनमा प्रतिकित्ता १३५ डलर मूल्य तोकिएको कम्पनीले त्यसबाट करिब ८५ अर्ब ७० करोड डलर जुटाएको थियो।
सूचीकृत कम्पनीका रूपमा सार्वजनिक गरिएको स्पेसएक्सको पहिलो वित्तीय प्रतिवेदनमा दोस्रो त्रैमासिकमा ७.८ अर्ब डलर आम्दानी र ५४ करोड १० लाख डलर खुद घाटा देखिएको थियो।
कम्पनीको नाफामा भएको सुधारको प्रमुख कारण कृत्रिम बुद्धिमत्ता विभाग रहेको छ, जसलाई स्पेसएक्सले अहिले ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ अर्थात् ‘अति विकसित कृत्रिम बुद्धिमत्ता’ नाम दिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि कृत्रिम बुद्धिमत्ताका लागि यही शब्द प्रयोग गर्न रुचाउनुहुन्छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता विभागको आम्दानी अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा नौ गुणाभन्दा बढी बढेर ७.६ अर्ब डलर पुगेको छ। यससँगै उक्त विभागले कम्पनीको सबैभन्दा ठूलो आम्दानीको स्रोतका रूपमा स्टारलिङ्कको भूउपग्रहमा आधारित इन्टरनेट व्यवसायलाई उछिनेको छ।
दूरसञ्चार तथा कम्प्युटिङ सेवाबाट आम्दानीमा वृद्धि
स्पेसएक्सले नयाँ क्लाउड कम्प्युटिङ सेवा सम्झौता, आफ्नो ग्रोक संवादात्मक कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीको बढ्दो प्रयोग र कृत्रिम बुद्धिमत्ताको सहयोगमा कम्प्युटर कार्यक्रम लेख्ने प्रविधि विकास गर्ने नयाँ कम्पनी कर्सरको अधिग्रहणलाई आम्दानी वृद्धिको कारण मानेको छ।
स्पेसएक्सका क्लाउड कम्प्युटिङ सेवाका ग्राहकमा एन्थ्रोपिक कम्पनी पनि छ। उक्त कम्पनीले गत मे महिनामा स्पेसएक्सका कोलोसस तथ्याङ्क केन्द्रबाट कम्प्युटिङ क्षमता प्रयोग गरेबापत तीन वर्षमा करिब ४५ अर्ब डलर भुक्तानी गर्ने सम्झौता गरेको थियो।
गुगलले पनि गत जुनमा सम्झौता गर्दै सन् २०२६ को अक्टोबरदेखि सन् २०२९ को जुनसम्म प्रत्येक महिना ९२ करोड डलर भुक्तानी गर्ने सहमति जनाएको थियो।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता विभागले यस त्रैमासिकमा ४३ करोड १० लाख डलर सञ्चालन नाफा कमाएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा उक्त विभागले १.७ अर्ब डलर सञ्चालन घाटा बेहोरेको थियो।
अन्य कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनीहरूमा जस्तै स्पेसएक्सको खर्च पनि ठूलो छ।
कम्पनीले यस त्रैमासिकमा १९.६ अर्ब डलर लगानी गरेको छ, जसमध्ये १६.४ अर्ब डलर कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रमा खर्च गरिएको छ। यससँगै वर्षका पहिलो नौ महिनामा कम्पनीको पुँजीगत खर्च ४८ अर्ब डलर पुगेको छ।
स्पेसएक्सको कम्प्युटिङ क्षमता अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा ०.६ गिगावाट रहेकामा बढेर १.७ गिगावाट पुगेको छ।
मस्कले सन् २०२७ मा थप १० गिगावाट कम्प्युटिङ क्षमता सञ्चालनमा ल्याउन सकिनेमा आफू ‘निकै विश्वस्त’ रहेको बताउनुभयो।
यसका अतिरिक्त, कम्पनीले यस वर्षको अन्त्यसम्म करिब २.५ देखि ३ गिगावाटसम्म कम्प्युटिङ क्षमता सञ्चालनमा ल्याउने अपेक्षा गरेको छ।
यद्यपि, विद्युत् आपूर्ति, शीतलीकरण प्रणाली र विद्युतीय उपकरणहरू क्षमता विस्तारका लागि केही हदसम्म सीमितता पैदा गर्ने कारक रहेको मस्कले बताउनुभयो।
स्पेसएक्सको स्टारलिङ्क भूउपग्रहमा आधारित इन्टरनेट व्यवसायको आम्दानी ६९ प्रतिशतले बढेर ५.२ अर्ब डलर पुगेको छ। यसका व्यक्तिगत ग्राहकको संख्या १ करोड ३६ लाख पुगेको छ।
तर, प्रत्येक व्यक्तिगत ग्राहकबाट प्राप्त हुने औसत मासिक आम्दानी भने अघिल्लो वर्षको ८३ डलरबाट घटेर ६९ डलरमा झरेको छ।
यसैबीच, स्पेसएक्सले स्टारसिप रकेटको पहिलो आम्दानीमूलक उडान पनि सम्पन्न गरेको छ। मस्कको मंगल ग्रहमा मानव बस्ती स्थापना गर्ने महत्वाकांक्षी योजना तथा ठूलो परिमाणमा भूउपग्रह अन्तरिक्षमा पठाउने अभियानका लागि यो विशाल रकेट महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
उक्त उडानमार्फत नयाँ पुस्ताका २६ वटा स्टारलिङ्क भूउपग्रह पृथ्वीको कक्षमा स्थापित गरिएको थियो।
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्