जापानको फुजी पर्वतमा हरेक वर्ष हजारौँ विदेशी पर्यटक पुग्छन्। तर, जापानको सबैभन्दा अग्लो यो पर्वत सक्रिय ज्वालामुखी हो भन्ने कुरा धेरैले बिर्सन्छन्।
जुनसुकै बेला ज्वालामुखी विस्फोट हुनसक्ने जोखिम रहेकाले विपद् आइपरे त्यहाँ रहेका पर्यटकलाई कसरी सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने भन्ने महत्वपूर्ण प्रश्न उठेको छ।
यसै विषयमा छलफल गर्न बिहीबार यामानाशी प्रान्तको फुजीकावागुचिको सहरमा स्थानीय सरकार, केन्द्रीय मन्त्रालय, यातायात कम्पनी, विमान सेवा सञ्चालक र विदेशी दूतावासका गरी करिब १५० जना प्रतिनिधि भेला भएका थिए।
“पर्यटनले हाम्रो सहरलाई आर्थिक लाभ पुर्याउँछ। तर, पर्यटकलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने सुनिश्चितता गर्दा सामना गर्नुपर्ने ठूलो चुनौतीलाई बेवास्ता गरेर हामीले ती लाभको मात्र उत्सव मनाउन मिल्छ भन्ने मलाई लाग्दैन,” फुजीकावागुचिकोका मेयर हिदेयुकी वातानाबेले भन्नुभयो।
सहभागीहरूले टेबलमा बसेर गरिने अभ्यासमार्फत सम्भावित विपद्को अवस्था अनुकरण गरेका थिए। त्यस क्रममा जापानको मौसम विज्ञान निकायले पाँच तहको चेतावनी प्रणालीअन्तर्गत फुजी पर्वतको ज्वालामुखी सतर्कता तह बढाएर तेस्रो तहमा पुर्याएको अवस्था कल्पना गरिएको थियो।
यस्तो अवस्थामा पर्वतमा प्रवेश गर्न रोक लगाइने, आरोहीहरूलाई तल झर्न भनिने र पर्यटकहरूलाई त्यस क्षेत्र छाड्न आग्रह गरिने परिकल्पना गरिएको थियो।
जुलाई महिनाको व्यस्त शनिबार दिउँसोको अवस्थालाई आधार मानेर गरिएको अभ्यासमा करिब दुई हजार अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक कावागुचिको स्टेसन आसपास अलपत्र परेको परिदृश्य बनाइएको थियो।
सहभागीहरूले ती पर्यटकलाई बस र पर्यटकीय डुङ्गाको प्रयोग गरेर कसरी सुरक्षित स्थानमा सार्न सकिन्छ भन्ने विषयमा छलफल गरेका थिए। त्यसपछि उनीहरूलाई विमानस्थलसम्म पुग्न र अन्ततः आ–आफ्नो देश फर्कन आवश्यक यातायातको व्यवस्था कसरी मिलाउने भन्नेबारे पनि विचारविमर्श गरिएको थियो।
विपद्बाट जोगिन एकैपटक बाहिरिन खोज्ने स्थानीय बासिन्दा र विदेशी पर्यटकका कारण यातायात केन्द्रहरूमा अत्यधिक भीड हुन नदिन के गर्न सकिन्छ भन्ने विषय पनि छलफलमा समेटिएको थियो।
अधिकारीहरूका अनुसार पर्यटकीय डुङ्गामा करिब १५० जना यात्रु अटाउन सक्छन् र त्यसले नजिकैको ताल पार गर्न लगभग १५ मिनेट लाग्छ। यसले विपद्बाट जोगिन बाहिरिने मानिसका कारण जाम भएका सडकको विकल्प उपलब्ध गराउन सक्छ।
भाषाको अवरोध हटाउने विषयमा आन्तरिक मामिला मन्त्रालयका अधिकारीहरूले ३३ भाषालाई समर्थन गर्ने निःशुल्क अनुवाद एप ‘भ्वाइसट्रा’ (VoiceTra) लाई सम्भावित समाधानका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
तर, राष्ट्रिय सूचना तथा सञ्चार प्रविधि संस्थानले विकास गरेको उक्त एप क्लाउड सेवामा निर्भर छ। त्यसैले इन्टरनेट सेवा र सञ्चारका अन्य पूर्वाधार अवरुद्ध भएको अवस्थामा एप कत्तिको प्रभावकारी हुन सक्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ।
कार्यदलले विदेशी नागरिकलाई आफ्ना देश फर्कन सहयोग गर्न सम्बन्धित दूतावाससँग कसरी समन्वय गर्ने र प्रभावकारी रूपमा सूचना आदानप्रदान गर्ने भन्ने विषयको पनि समीक्षा गरेको थियो।
कार्यदलका अध्यक्ष तथा भूविज्ञ तोशित्सुगु फुजीले अभ्यासपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ठूलो संख्यामा विदेशी पर्यटकलाई एकैपटक सुरक्षित स्थानमा सार्ने समन्वय गर्नु स्थानीय नगरपालिका वा प्रान्तको प्रयासले मात्र समाधान गर्न नसकिने चुनौती भएको बताउनुभयो। उहाँले यसका लागि केन्द्रीय सरकारको अझ बढी सहभागिता आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
“यदि ज्वालामुखी विस्फोट भयो, सडकमा जाम भयो र मानिसहरू सुरक्षित स्थानमा जान सकेनन् भने त्यो भयावह विपद् बन्न सक्छ,” फुजीले चेतावनी दिनुभयो। “हामीले यी चुनौतीलाई पहिल्यै सम्बोधन गर्नुपर्छ।”
यामानाशी प्रान्तीय सरकारले अभ्यासका क्रममा पहिचान गरिएका समस्याहरू संकलन गरी ती निष्कर्षलाई आफ्नो विपद् व्यवस्थापन योजनामा कसरी समावेश गर्न सकिन्छ भन्नेबारे विचार गर्ने जनाएको छ।
समाचार र तस्वीर स्रोत-जेसिका स्पिड द जापान टाइम्स
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्