राष्ट्रसंघमा ट्रम्पको सम्बोधन : इरानदेखि ग्रीनल्यान्ड र एआईसम्म अमेरिकी एजेन्डा (भिडियोसहित)

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभाको आमबहसलाई सम्बोधन गर्दै इरानमाथि अमेरिकी सैन्य कारबाहीको बचाउ गर्नुभएको छ।

उहाँले तेहरानमाथि निरन्तर आर्थिक दबाब कायम राख्न विश्व समुदायलाई आग्रह गर्दै इरानसँग सम्झौता गर्ने वा अझ कठोर कदम चाल्ने अवस्थाबीच आफूहरू रहेको बताउनुभएको छ।

मंगलबार महासभा हलमा विश्व नेताहरूलाई सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले इरानलाई ‘आतंकवादको नम्बर एक प्रायोजक’ को संज्ञा दिनुभयो। उहाँले आफ्नो प्रशासनले विगतका अमेरिकी तथा अन्य देशका नेताहरूले सम्बोधन गर्न नसकेको इरानसम्बन्धी खतरा सामना गरेको दाबी गर्नुभयो।

ट्रम्पले विगत ५१ वर्षदेखि ‘कट्टरपन्थी इरानी शासन’ ले मध्यपूर्व र त्यसबाहिर ‘रक्तपात र अराजकता’ फैलाएको आरोप लगाउनुभयो।

‘इरानलाई आणविक हतियार राख्न दिने छैनौँ’

ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार विकास गर्न नदिने आफ्नो अडान दोहोर्‍याउनुभयो। “म इरानलाई कहिल्यै आणविक हतियार राख्न दिने छैनँ,” उहाँले भन्नुभयो।

ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी प्रशासनले इरानलाई आणविक कार्यक्रम र आतंकवादलाई समर्थन गर्ने नीति अन्त्य गरे आर्थिक सहकार्यको प्रस्ताव गरेको थियो। तर तेहरानले उक्त प्रस्ताव अस्वीकार गरेको उहाँले बताउनुभयो।

त्यसपछि ‘अपरेसन मिडनाइट ह्यामर’ अन्तर्गत अमेरिकी सेनाले इरानको आणविक कार्यक्रम ध्वस्त पारेको उहाँको दाबी थियो।

त्यसपछिका सैन्य कारबाहीले इरानको सैन्य क्षमता पनि निकै कमजोर बनाएको ट्रम्पले बताउनुभयो। उहाँले नौसैनिक संरचना, हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली तथा क्षेप्यास्त्र उत्पादन केन्द्रहरू ध्वस्त पारिएको दाबी गर्नुभयो।

इरानसँग भविष्यमा हुने सम्भावित सम्झौताले उसलाई पुनर्निर्माण गर्दै पहिलेभन्दा अझ शक्तिशाली बन्ने अवसर दिने हो कि भन्ने प्रश्न पनि उहाँले उठाउनुभयो।

तर ट्रम्पले इरानका लागि दुईवटा विकल्प रहेको शैलीमा आफ्नो धारणा प्रस्तुत गर्नुभयो—सम्झौता गर्ने वा ‘इस्लामिक गणतन्त्रलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्ने’ कठोर कदम चाल्ने।

यद्यपि उहाँले अन्ततः इरानसँग सम्झौता हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। “मलाई विश्वास छ, हामी सम्झौता गर्नेछौँ,” उहाँले भन्नुभयो।

इरानले व्यापारिक पानीजहाजमाथिको आक्रमण र आतंकवादलाई समर्थन गर्ने गतिविधि अन्त्य नगरेसम्म उसलाई ‘पूर्ण आर्थिक अलगाव’ मा राख्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग ट्रम्पले आग्रह गर्नुभयो।

आठवटा द्वन्द्व अन्त्य गर्न सहयोग गरेको दाबी

आफ्नो व्यापक विदेश नीतिबारे चर्चा गर्दै ट्रम्पले आफू पुनः राष्ट्रपतिको पदमा फर्किएपछि आठवटा द्वन्द्व अन्त्य गर्न सहयोग गरेको दाबी गर्नुभयो।

उहाँले कम्बोडिया र थाइल्यान्ड, कोसोभो र सर्बिया, प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो र रुवान्डा, पाकिस्तान र भारत तथा आर्मेनिया र अजरबैजानबीचका विवादलाई उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभयो। गाजामा जारी युद्ध अन्त्य गर्न भएका प्रयासलाई पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभयो।

रुस र युक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्न पनि प्रयास जारी रहेको बताउँदै ट्रम्पले भन्नुभयो, “अब हत्या रोक्ने समय आएको छ।”

ट्रम्पको सम्बोधनमा रुस–युक्रेन युद्ध र मध्यपूर्वको द्वन्द्वका साथै अन्य क्षेत्रीय विवादलाई पनि अमेरिकी कूटनीतिक प्राथमिकताका रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो।

भेनेजुएलादेखि मेक्सिकोसम्म अमेरिकी दबाब

ट्रम्पले पश्चिमी गोलार्धमा भएका विभिन्न घटनाक्रमबारे पनि धारणा राख्नुभयो। उहाँले भेनेजुएलामा अमेरिकी सैन्य कारबाही भएको र त्यस क्रममा राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई पक्राउ गरिएको दाबी गर्नुभयो।

अमेरिकाले अहिले भेनेजुएलाका नेताहरूसँग त्यहाँका जनताका लागि ‘धेरै राम्रो भविष्य’ निर्माण गर्ने दिशामा काम गरिरहेको उहाँले बताउनुभयो। साथै, अमेरिका र भेनेजुएलाबीच ठूलो तेल सम्झौता हुन लागेको पनि घोषणा गर्नुभयो।

मेक्सिकोबारे बोल्दै ट्रम्पले सीमापार अपराध तथा लागुऔषध तस्करीविरुद्धको अमेरिकी अभियानमा जोड दिनुभयो। लागुऔषध तस्करी गर्ने कार्टेलहरूलाई विदेशी आतंकवादी संगठनका रूपमा तोकिएको बताउँदै उहाँले मेक्सिकोलाई ‘मानवताका शत्रुहरूबाट आफ्नो भूमिमाथिको नियन्त्रण पुनः कायम गर्न’ आग्रह गर्नुभयो।

क्युबासँग पनि वार्ता जारी रहेको उल्लेख गर्दै ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनले त्यहाँको परिस्थितिमा ‘मूलभूत परिवर्तन’ चाहेको बताउनुभयो।

ग्रीनल्यान्डमा अमेरिकी रणनीतिक चासो

ट्रम्पले ग्रीनल्यान्डसँग हुने नयाँ सम्झौताको पनि प्रशंसा गर्नुभयो। आर्कटिक क्षेत्रमा रहेको ग्रीनल्यान्ड क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका दृष्टिले रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण रहेको उहाँले बताउनुभयो।

डेनमार्क र ग्रीनल्यान्डसँगको व्यवस्थाले अमेरिकालाई ग्रीनल्यान्डमा सुरक्षा तथा अन्य आवश्यकतासम्बन्धी स्थायी नियन्त्रण प्रदान गर्ने र आर्कटिक तथा उत्तर एटलान्टिक क्षेत्रमा नेटोको सुरक्षा अवस्थालाई बलियो बनाउने उहाँको दाबी थियो।

एआई होइन, ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’

ट्रम्पको सम्बोधनको उल्लेखनीय हिस्सा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा पनि केन्द्रित रह्यो। उहाँले एआईलाई ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ भन्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो।

“आर्टिफिसियल (कृत्रिम) भन्ने शब्दको प्रयोगले बुद्धिमत्तालाई नक्कलीजस्तो देखाउँछ। यो नक्कली होइन। वास्तवमै अद्भुत छ,” उहाँले भन्नुभयो।

आगामी वर्षहरूमा प्रविधिको नेतृत्व आर्थिक तथा भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाको महत्वपूर्ण आधार बन्ने ट्रम्पले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “जसले सुपर इन्टेलिजेन्स जित्छ, उसैले जित्छ”। अमेरिकाले यस प्रविधिको विकासलाई प्रोत्साहन गर्ने तर सम्भावित जोखिममाथि निगरानी राख्ने उहाँले बताउनुभयो।

अन्तर्राष्ट्रिय संस्थामाथि ट्रम्पको आलोचना

ट्रम्पले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय संस्थामाथि पनि कडा आलोचना गर्नुभयो। उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत (आईसीसी) लाई ‘दुष्ट मानिसहरूले भरिएको संस्था’ भन्दै त्यसको अमेरिकामाथि कुनै अधिकार क्षेत्र नरहेको दाबी गर्नुभयो। साथै, अन्य देशलाई पनि आईसीसीबाट बाहिरिन आग्रह गर्नुभयो।

जेनेभामा रहेको संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानव अधिकार परिषद्लाई पनि ट्रम्पले आलोचना गर्नुभयो। उक्त परिषद्ले अमेरिकामाथि अत्यधिक ध्यान केन्द्रित गरेको तर अन्यत्र हुने मानव अधिकार उल्लंघनलाई बेवास्ता गरेको उहाँको आरोप थियो।

शिक्षा, संस्कृति तथा विज्ञानसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय संस्था युनेस्को र अन्तर्राष्ट्रिय सामुद्रिक संगठनको समेत उहाँले आलोचना गर्नुभयो। अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले आफूले भनेका ‘विश्वव्यापी शासन’ का पहल अघि बढाउन नहुने उहाँको तर्क थियो।

‘साहस र दृढ संकल्पका साथ अघि बढौँ’

सम्बोधनको अन्त्यमा ट्रम्पले विश्वका देशहरूलाई विश्वव्यापी चुनौतीको सामना गर्न ‘साहस र दृढ संकल्प’ का साथ अघि बढ्न आह्वान गर्नुभयो।

राष्ट्रहरूबीचको सहकार्यले आफ्ना जनताका लागि “पहिलाभन्दा उज्यालो, आशावादी र भव्य भविष्य” निर्माण गर्न सक्ने उहाँले बताउनुभयो।

ट्रम्पको यसपटकको महासभा सम्बोधनमा इरान, मध्यपूर्वको युद्ध, अमेरिकी सैन्य शक्ति, एआई तथा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाप्रतिको अमेरिकी दृष्टिकोण प्रमुख रूपमा प्रस्तुत भएको छ।