जापानको प्रमुख विपक्षी गठबन्धन सेन्ट्रिस्ट रिफर्म एलायन्स (सीआरए) औपचारिक रूपमा विघटन हुने भएको छ। गठबन्धनमा रहेका पूर्व संवैधानिक लोकतान्त्रिक पार्टी (सीडीपी) र कुमेइतो पृष्ठभूमिका सांसदहरू अलग हुने भएपछि गठन भएको आठ महिनामै जापानको सबैभन्दा ठूलो विपक्षी शक्ति विभाजित भएको हो।
सीआरएका प्रमुख जुन्या ओगावाले बुधबार गठबन्धनमा रहेका प्रतिनिधिसभाका ४९ सांसदमध्ये ४८ जनाले दल छाडेको जानकारी दिनुभएको छ। ओगावाले पनि दलको नेतृत्वबाट राजीनामा दिनुभएको छ।
जापानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार सीआरएमा रहेका पूर्व सीडीपी पृष्ठभूमिका २० सांसदले नयाँ दल गठन गर्ने तयारी अन्तिम रूप दिएका छन्।
नयाँ दलको नाम ‘मिन्शु काइखाकु नो काई’ राख्ने तयारी छ, जसलाई सामान्यतः ‘डेमोक्रेटिक रिफर्म ग्रुप’ अर्थात् ‘लोकतान्त्रिक सुधार समूह’का रूपमा अनुवाद गर्न सकिन्छ। दलको औपचारिक अंग्रेजी नाम भने तय भइसकेको छैन। नयाँ दल बिहीबारसम्म गठन हुन सक्ने बताइएको छ।
नयाँ दलको नेतृत्व ओगावाले गर्नुहुनेछ भने ताकेशी शिनाले महासचिवको जिम्मेवारी सम्हाल्नुहुने भएको छ। ओगावाले नयाँ दललाई जापानको केन्द्रवादी राजनीतिक धारलाई अघि बढाउने अभियानको ‘दोस्रो अध्याय’का रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ। उहाँले केन्द्रवादी सुधारको एजेन्डा आवश्यक रहेको र त्यसका लागि जनसमर्थन जुटाउनुपर्ने बताउनुभएको छ।
कुमेइतोका सांसद पुरानै दलमा फर्किने
सीआरएमा रहेका कुमेइतो पृष्ठभूमिका २८ जना प्रतिनिधिसभा सदस्य भने पुनः कुमेइतोमै फर्किने तयारीमा छन्। यससँगै सीआरएको हालको संरचना अन्त्य हुनेछ।
यद्यपि, दलहरू अलग भए पनि संसद्मा सहकार्य भने कायम राख्ने तयारी गरिएको छ। ओगावाले नयाँ दल र कुमेइतोसहित केन्द्रवादी शक्तिहरूले प्रतिनिधिसभामा संयुक्त संसदीय समूह बनाउने र नीति तथा निर्वाचनका विषयमा समन्वय जारी राख्ने बताउनुभएको छ। यसबाट उनीहरूले संसद्मा विपक्षी शक्तिका रूपमा आफ्नो प्रभाव कायम राख्ने प्रयास गर्नेछन्।
सीआरए भने सबै सांसदले तत्काल छाडे पनि प्रशासनिक तथा आर्थिक दायित्व पूरा गर्न केही समय औपचारिक रूपमा अस्तित्वमा रहने भएको छ। एक सांसदलाई बाँकी प्रशासनिक काम टुंग्याउने जिम्मेवारी दिइनेछ। त्यसपछि उक्त सांसद पनि नयाँ दलमा सहभागी हुने तयारी छ।
सीआरएले पाउन बाँकी सरकारी राजनीतिक अनुदानसम्बन्धी विषय पनि अहिले चर्चामा छ। जापानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अक्टोबरदेखि सीआरएले करिब १ अर्ब १७ करोड येन थप राज्य अनुदान पाउने अवस्था रहेको थियो।
ओगावाले उक्त रकम नयाँ दलमा नजाने र फेब्रुअरीमा भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलगायतका बाँकी आर्थिक दायित्व पूरा गर्न सीआरएमै रहने बताउनुभएको छ।
आठ महिनामै टुट्यो गठबन्धन
सीआरए गत जनवरीमा संवैधानिक लोकतान्त्रिक पार्टी (सीडीपी) र कुमेइतोका प्रतिनिधिसभा सदस्यलाई एक ठाउँमा ल्याएर गठन गरिएको थियो। त्यसबेला तत्कालीन सत्तारूढ गठबन्धनको प्रभावलाई सन्तुलन गर्न केन्द्रवादी विपक्षी शक्ति निर्माण गर्ने उद्देश्य राखिएको थियो।
तर फेब्रुअरी ८ मा भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सीआरएले अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेन। निर्वाचनपछि सीडीपी र कुमेइतोका तल्लो सदनका सांसदहरूलाई एउटै दलमा थप एकीकृत गर्ने प्रयास कमजोर हुँदै गयो। पछि तीनै पक्षबीच एकीकरणको प्रयास नै असफल भएको थियो।
अगस्टको अन्त्यमा सीडीपीले सीआरएसँग एकीकरणको प्रक्रिया अघि नबढाउने निर्णय गरेपछि कुमेइतोले पनि छुट्टै बाटो रोजेको थियो। त्यसपछि तीनै दलका नेताहरूले एउटै दल बनाउने योजनालाई औपचारिक रूपमा त्यागेका थिए।
यसअघि सीआरएलाई जापानको प्रमुख विपक्षी शक्तिका रूपमा थप विस्तार गर्ने प्रयास भएको थियो। अप्रिलमा ओगावाले सीडीपी र कुमेइतोसँग पूर्ण एकीकरण गरी स्थानीय तहसम्म संगठन विस्तार गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभएको थियो। तर फेब्रुअरीको निर्वाचनमा कमजोर परिणाम आएपछि यस्तो एकीकरणको गति रोकिएको थियो।
नयाँ दलले सीआरएकै केन्द्रवादी नीति अघि बढाउने
जापानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार नयाँ दलले सीआरएको केन्द्रवादी नीति धेरै हदसम्म निरन्तरता दिनेछ। साथै, विगतको डेमोक्रेटिक पार्टी अफ जापानसँग जोडिएका ‘लोकतान्त्रिक केन्द्रवाद’जस्ता अवधारणालाई समेत पुनः अघि ल्याउने तयारी छ।
सीआरए गठन हुँदा प्रतिनिधिसभामा सीडीपीका १४४ मध्ये १४४ जना सांसद सहभागी हुने तयारी भएको थियो भने कुमेइतोका सांसद पनि नयाँ गठबन्धनमा आएका थिए। तर फेब्रुअरीको निर्वाचनमा सीआरएको प्रतिनिधिसभा उपस्थिति ४९ सिटमा सीमित भएपछि दलभित्रको एकीकरण र भविष्यको दिशाबारे मतभेद बढ्दै गएको थियो।
अब नयाँ दल, कुमेइतो र सीआरएको बाँकी संरचनाबीच संसदीय सहकार्य कसरी अघि बढ्छ भन्ने विषय जापानको विपक्षी राजनीतिका लागि महत्वपूर्ण बन्ने देखिएको छ। दलहरू अलग भए पनि एउटै संसदीय समूह निर्माण गर्ने तयारीले विपक्षी शक्तिबीचको समन्वयलाई निरन्तरता दिने प्रयास देखिएको छ।
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्