‘मतदान, शक्ति, जनता’ भन्ने शब्द लेखिएको छाता बोकेकी अवकाशप्राप्त शिक्षिका साबिन कार्लसनले शनिबार आयोजित ‘नो किङ्स’ प्रदर्शनको सन्देश स्पष्ट रहेको बताउनुभयो।
“आफ्नो आक्रोश व्यक्त गर्नु राम्रो कुरा हो। हामीसँग गुनासाका लामो सूची छन्। तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको गएर मतदान गर्नु हो,” वासिङ्टनको उपनगरीय क्षेत्रकी ६६ वर्षीया डेमोक्र्याट कार्लसनले एएफपीसँग भन्नुभयो।
अमेरिकी संसद् भवन क्यापिटलनजिकै भएको प्रदर्शनमा कार्लसन सहभागी हुनुभयो। शनिबार अमेरिकाभर राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पविरोधी आन्दोलनले आयोजना गरेका अनुमानित तीन हजार कार्यक्रममध्ये यो पनि एक थियो।
यसपटक ‘नो किङ्स’ अभियानअन्तर्गत देशभर विशाल जुलुस मात्र आयोजना गरिएनन्। विभिन्न स्थानमा सवारीसाधनका लस्कर निकालेर हर्न बजाउने, सांगीतिक कार्यक्रम गर्ने र छिमेकस्तरमा भेला हुने गतिविधि पनि भए। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प पुनः सत्तामा फर्किएपछि यस प्रकारका प्रदर्शन चौथोपटक आयोजना गरिएका हुन्।
यी कार्यक्रमको घोषित उद्देश्य मध्यावधि निर्वाचनका लागि मतदातालाई उत्साहित बनाउनु थियो। अमेरिकामा मध्यावधि निर्वाचनका लागि मतदान सुरु हुन लागिरहेका बेला रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत रहेको संसद्मा उसले कडा प्रतिस्पर्धाको सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ।
डेमोक्र्याटहरू जीवनयापनको बढ्दो खर्च र मध्यपूर्वमा अलोकप्रिय युद्धका मुद्दा उठाउँदै चुनावी अभियान सञ्चालन गरेर कङ्ग्रेसमा नियन्त्रण कायम गर्न चाहन्छन्।
नोभेम्बर ३ मा हुने निर्वाचनअघि अग्रिम मतदानमा जोड दिँदै आयोजना गरिएका यी कार्यक्रम न्युयोर्कदेखि लस एन्जलससम्म, डेमोक्र्याटहरूको बलियो प्रभाव रहेका सहरदेखि देशभरका साना सहरसम्म फैलिएका थिए।
“मलाई लाग्छ, यो आउँदै गरेको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण निर्वाचनमध्ये एक हो। मानिसहरूलाई यसको महत्त्व बुझाउनु आवश्यक छ। साथै, मतदान प्रक्रिया कहाँ हेर्ने, आफ्नो नाम सही रूपमा मतदाता सूचीमा दर्ता भएको छ कि छैन भन्ने कुरा पनि उनीहरूलाई थाहा हुनुपर्छ,” कार्लसनले भन्नुभयो।
“गलत मतदान केन्द्रमा नजानुहोस्।”
‘खुसीको अभिव्यक्ति’
अमेरिकाका अधिकांश क्षेत्रमा मतदाताले निर्वाचनको दिनअघि नै मतदान गर्न सक्छन्। कतिपय स्थानमा निर्वाचनभन्दा केही साताअघिदेखि नै मतदानको व्यवस्था हुन्छ।
लोकतन्त्रको निगरानी गर्ने संस्था ‘कमन् कज’ मा तल्लो तहका नागरिकलाई परिचालन गर्ने अभियानको नेतृत्व गर्ने आल्मा कुभेर्थीले ‘नो किङ्स’ र्यालीको उद्देश्य मतदानलाई यसको वास्तविक अर्थमा पुनः स्थापित गर्नु रहेको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार, मतदान “शक्तिको प्रयोग, सेवाको भावना र खुसीको अभिव्यक्ति” हो।
ट्रम्पले हुलाकमार्फत मतदान गर्ने अभ्यासको खुलेर आलोचना गर्दै आउनुभएको छ। विपक्षीहरूले भने निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टी पराजित हुने अवस्था आएमा प्रशासनले नतिजालाई कमजोर पार्ने वा त्यसमा हस्तक्षेप गर्ने प्रयास गर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। जनमत सर्वेक्षणहरूले रिपब्लिकन पार्टीले पराजय भोग्न सक्ने सङ्केत गरेका छन्।
अग्रिम मतदानका लागि आह्वान गरेर ‘नो किङ्स’ अभियानका आयोजकहरूले निर्वाचनमा सम्भावित अनियमितताको जोखिम कम गर्न खोजेका छन्।
“निर्वाचनको दिनपछि यो प्रशासनबाट कुनै गडबडी हुन नदिन सबैभन्दा राम्रो उपाय भनेको अत्यन्त ठूलो सङ्ख्यामा मतदातालाई मतदानमा सहभागी गराउनु हो। हाम्रो सहभागिता यति स्पष्ट र व्यापक हुनुपर्छ कि लोकतन्त्रको पक्षमा प्राप्त विजयमाथि प्रश्न उठाउने ठाउँ नै नरहोस्,” कुभेर्थीले भन्नुभयो।
‘हामी आफ्नो देश फिर्ता चाहन्छौँ’
शनिबारको प्रदर्शनमा सहभागी ५२ वर्षीय एक पूर्वसैनिक अमेरिकी राजनीतिमा देखिएको वर्तमान अवस्थाप्रति निराशा व्यक्त गर्न त्यहाँ पुग्नुभएको थियो।
आफ्नो नाम सार्वजनिक गर्न नचाहनुभएका भर्जिनियाका ती बासिन्दाले एएफपीसँग भन्नुभयो, “मैले जुन उद्देश्यका लागि सेवा गरिरहेको छु भन्ने ठानेको थिएँ, अहिले देश जुन अवस्थामा पुगेको छ, त्यसले मलाई पूर्ण रूपमा निराश बनाएको छ।”
उहाँले थप्नुभयो, “पछिल्लो १८ महिनादेखि—करिब छ महिनाअघि आएर मैले यो निष्कर्ष निकालेँ—म आफ्नो देश गुमाएको शोकमा छु।”
“मानवताका लागि मतदान गरौँ। यो तमासा अहिले नै अन्त्य गरौँ। हामी आफ्नो देश फिर्ता चाहन्छौँ,” भन्ने सन्देश लेखिएको छाता बोक्नुभएका ती पूर्वसैनिकले नोभेम्बर ३ मा अमेरिकी जनताबाट सशक्त प्रतिक्रिया आउने आशा व्यक्त गर्नुभयो।
वासिङ्टनबाहिर पनि उहाँकै जस्तो आशा र चिन्ता अन्य अमेरिकीहरूले व्यक्त गरेका थिए।
नर्थ क्यारोलिनाको ग्यास्टोनियास्थित एक चर्चबाहिर महिलाहरूले “लोकतन्त्रका लागि हर्न बजाउनुहोस्” र “मतदान गर्ने योजना बनाउनुहोस्” भन्ने सन्देश लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए।
मेन राज्यको पोर्टल्यान्डमा शरद ऋतुको चिसोबाट जोगिन न्यानो लुगा लगाएका प्रदर्शनकारीहरूले अमेरिकी झन्डा फहराउँदै “तपाईंको मत नै तपाईंको आवाज हो” र “राजा चाहिँदैन, कायर पनि चाहिँदैन, कोलिन्स” भन्ने नारासहितका प्लेकार्ड बोकेका थिए। दोस्रो नाराले पुनः निर्वाचनको कठिन प्रतिस्पर्धामा रहेकी रिपब्लिकन सांसद सुसन कोलिन्सलाई लक्षित गरेको थियो।
फ्लोरिडाको विल्टन म्यानर्समा घाम लागेको दिन प्रदर्शनकारीहरू छोटा पाइन्ट र घामबाट जोगिने चस्मा लगाएर सडकमा उत्रिएका थिए। उनीहरूले “अब अति भयो” भन्ने सन्देश लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए।
जर्जिया राज्यको एटलान्टामा केही प्लेकार्डमा “ट्रम्पले अमेरिकालाई ध्वस्त पारिरहेका छन्” र “स्वेच्छाचारी शासन होइन, लोकतन्त्र चाहिन्छ” भन्ने नारा लेखिएको थियो।
मिसौरी राज्यको कन्सास सिटीमा भएको प्रदर्शनमा ‘अंकल साम’ को भेषमा एक व्यक्ति उभिएका थिए। उनीनजिकै “अंकल साम भन्छन्- अमेरिकालाई जुन स्वरूप दिने वाचा गरिएको थियो, त्यस्तै बनाऔँ” भन्ने सन्देश लेखिएको प्लेकार्ड थियो।
टेक्सासको ह्युस्टनमा ठूलो सङ्ख्यामा प्रदर्शनकारीले सहरका सडकमा जुलुस निकाले। उनीहरूले “सबै प्रकारका भ्रष्टाचारको प्रतिरोध गरौँ” भन्ने ब्यानर बोकेका थिए। हातैले बनाइएका अन्य प्लेकार्डमा “युद्ध अपराधले यौन अपराधलाई लुकाउन सक्दैन” र “उन्मत्त राजालाई नियन्त्रण गरौँ, डेमोक्र्याटलाई मतदान गरौँ” भन्ने नारा लेखिएका थिए।
क्यालिफोर्नियाभरि पनि सान डिएगोदेखि सान फ्रान्सिस्कोसम्म र अन्य धेरै स्थानमा प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएका थिए। लस एन्जलसमा प्रदर्शनकारीहरूले “राजा चाहिँदैन” भन्ने प्लेकार्ड बोकेर नगरपालिकाको कार्यालयसम्म जुलुस निकालेका थिए। कम्तीमा एउटा प्लेकार्डमा भने “मूर्खहरू पनि चाहिँदैनन्” भन्ने थप सन्देश लेखिएको थियो। (एएफपी)
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्