रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि खोज, उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनाका कार्य जारी रहेका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आइतबार बिहान ९ बजेसम्मको अद्यावधिक विवरण सार्वजनिक गर्दै बाढीबाट हालसम्म ७३४ जनाको मृत्यु भएको तथा दुई हजार ४९८ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको जनाएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार सबैभन्दा बढी मानवीय क्षति चितवनमा भएको छ। चितवनमा २५९ जनाको शव फेला परेको छ भने नवलपरासी (पूर्व) मा १८४, नवलपरासी (पश्चिम) मा ८२, गोरखामा ५८, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, तनहुँमा ३६ र रसुवामा १२ जनाको शव फेला परेको छ। अन्य केही जिल्लामा पनि छिटफुट मानवीय क्षति भएको विवरण सङ्कलन भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
सम्पर्कविहीनमध्ये जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत नेपाली तथा विदेशी कामदार, यात्रु, स्थानीय बासिन्दा र पर्यटक रहेका छन्। बेपत्ता व्यक्तिको खोजी तथा शवको पहिचानका लागि डीएनए परीक्षण, एन्टिमोर्टम विवरण सङ्कलन तथा परिवारसँग समन्वयको कामसमेत अघि बढाइएको छ।
आठ हजारभन्दा बढीको उद्धार
प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म आठ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, स्थानीय तह, स्वयंसेवक तथा हेलिकोप्टरमार्फत जोखिममा परेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने कार्य निरन्तर जारी छ।
प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेनाको सर्जिकल मेडिकल टोली, स्वास्थ्यकर्मी तथा एम्बुलेन्स परिचालन गरिएको छ। घाइतेको उपचार, औषधि वितरण, मनोसामाजिक परामर्श तथा सरसफाइ व्यवस्थापनलाई समेत प्राथमिकतामा राखिएको छ।
राहत वितरण र पुनःस्थापनामा तीव्रता
सरकारले प्रारम्भिक राहतस्वरूप रसुवा र नुवाकोटलाई जनही रु एक करोड तथा धादिङलाई रु १० लाख उपलब्ध गराएको छ। पूर्ण रूपमा घर गुमाएका परिवारलाई राहत वितरणको काम पनि सुरु भइसकेको छ।
प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म ३७ ट्रकमार्फत खाद्यान्न तथा गैरखाद्य राहत सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको छ। हेलिकोप्टरबाट दुर्गम क्षेत्रमा खाद्यान्न, औषधि, त्रिपाल, कम्बल, खानेपानी तथा अत्यावश्यक सामग्री ढुवानी भइरहेको छ। स्थानीय बजार सञ्चालन, खाद्यान्न आपूर्ति र अस्थायी आवास व्यवस्थापनका लागि सम्बन्धित निकाय परिचालित छन्।
पूर्वाधार पुनःस्थापनाको प्रयास
बाढीले भोटेकोशी–त्रिशूली करिडोरमा सडक, पुल, विद्युत् तथा सञ्चार पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। सडक विभाग, नेपाली सेना र अन्य प्राविधिक निकायले अवरुद्ध सडक खुलाउने, अस्थायी मार्ग निर्माण गर्ने तथा क्षतिग्रस्त पुलको पुनःस्थापनाका लागि भारी उपकरण परिचालन गरेका छन्।
विद्युत् प्रसारण लाइन, खानेपानी प्रणाली र सञ्चार सेवा पुनःसञ्चालनका लागि सम्बन्धित निकायले मर्मत तथा पुनःस्थापनाको काम गरिरहेका छन्।
थप बाढीको जोखिम कायमै
यसैबीच, चीनको तिब्बतस्थित ग्यिरोङ क्षेत्रमा पहिरोले नदी थुनिएर बनेको प्राकृतिक अवरोध ताल (ब्यारियर लेक) मा पानीको सतह बढिरहेको सूचनापछि नेपालका निकायले भोटेकोशी र त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता कायम राखेका छन्।
नदीमा पुनः बहाव बढ्न सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन तथा तल्लो तटीय क्षेत्रमा खोज, उद्धार र राहतमा खटिएका टोली तथा स्थानीय बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरिएको छ।
प्राधिकरणले बेपत्ता व्यक्तिको खोजी, शव पहिचान, राहत वितरण, अस्थायी आवास व्यवस्थापन तथा पूर्वाधार पुनःस्थापनालाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर सबै निकायबीच समन्वयात्मक रूपमा काम भइरहेको जनाएको छ।
प्रतिक्रिया राख्नुहोस्