१९२० र ३० को दशकलाई नै जीवनशैली बनाएका जापानी दम्पती

कायो आसाइ र हारुहिको कोह्रीलाई भेट्नुअघि नै जापानको विगतप्रतिको उहाँहरूको गहिरो समर्पण स्पष्ट हुन्छ। आसाइले इमेलको जवाफसमेत युद्धपूर्व जापानी लेखनशैलीमा दिनुहुन्छ, मानौँ विद्युतीय सन्देश नभई ‘प्रिय महोदय…’ भनेर सुरु हुने पुरानो जमानाको पत्र नै प्राप्त भएको होस्।

यी दम्पतीले ताइशो युग (सन् १९१२–१९२६) तथा सन् १९२० को दशकको उत्तरार्धदेखि १९३० को दशकको सुरुवाती शोवा वर्षहरूको जीवनशैलीलाई पुनः सिर्जना गर्दै त्यसैलाई आफ्नो जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाउनुभएको छ।

उक्त समय जापानमा विश्वसँग जोडिँदै गएको आधुनिक र महानगरीय संस्कृतिको ऊर्जाले भरिएको थियो। क्याफे, ज्याज संगीत र डिपार्टमेन्ट स्टोरहरूले नयाँ सहरी संस्कृतिको स्वरूप निर्माण गरिरहेका थिए। ती वर्षहरू तीव्र सामाजिक परिवर्तनका पनि थिए।

यही परिवर्तनको बीचबाट ‘मोबो’ अर्थात् ‘मोडर्न ब्वाय’ (आधुनिक युवक) र ‘मोगा’ अर्थात् ‘मोडर्न गर्ल’ (आधुनिक युवती) जस्ता नयाँ सामाजिक पहिचानहरू देखा परेका थिए। त्यसपछि भने जापान क्रमशः राष्ट्रवाद र सैन्यवादतर्फ मोडिएको थियो।

पछिल्ला वर्षहरूमा जापानमा उक्त समयप्रति चासो पुनः बढिरहेको छ। पुरानो शैलीको फेसन र वास्तुकलादेखि लिएर ‘डेमन स्लेयर’ जस्ता लोकप्रिय कृतिमा ताइशो युगको परिवेश प्रयोग गरिनुले पनि त्यस समयप्रतिको पुनरुत्थान भइरहेको रुचिलाई प्रतिबिम्बित गर्छ।

तर आसाइ र कोह्रीको समर्पण भने सामान्य पुरानो शैलीप्रतिको आकर्षणभन्दा निकै परसम्म पुगेको छ। आसाइले त्यस समयका मौलिक पोसाकहरू सङ्कलन गर्नुहुन्छ भने दम्पतीले आफ्नो दैनिक जीवनका हरेक पक्षमा त्यस युगको वास्तविकता र मौलिकता कायम राख्ने प्रयास गर्नुभएको छ।

उहाँहरूको यो खोज घरायसी जीवनमा समेत देखिन्छ। बरफका टुक्रा राखेर चिसो पारिने काठको फ्रिज, हातले घुमाएर चलाउनुपर्ने पुरानो शैलीको लुगा धुने मेसिनजस्ता सामग्री उहाँहरूले प्रयोग गर्नुहुन्छ। त्यतिमात्र होइन, उहाँहरूले त्यस समयको वास्तुकलालाई आधार बनाएर आफ्नो घरसमेत निर्माण गर्नुभएको छ।

यसरी आसाइ र कोह्रीले विगतलाई केवल सङ्ग्रहालयमा सुरक्षित राखिने इतिहासका रूपमा हेर्नुभएको छैन। उहाँहरूले करिब एक शताब्दीअघिको जापानी जीवनशैलीलाई आफ्नै दैनिक जीवनमा पुनर्जीवित गर्ने प्रयास गर्नुभएको छ।

आधुनिक प्रविधि र तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजबीच उहाँहरूको जीवनशैली जापानको ताइशो र प्रारम्भिक शोवा युगको स्मृति, संस्कृति र जीवनपद्धतिको जीवित नमुनाजस्तै बनेको छ।

उहाँहरूको जीवनले इतिहासप्रतिको रुचि केवल पुराना वस्तु सङ्कलनमा सीमित हुँदैन भन्ने देखाउँछ। विगतको समय, संस्कृति र जीवनशैलीलाई बुझ्ने तथा त्यसलाई वर्तमानमा अनुभूत गर्ने एउटा फरक तरिकाका रूपमा पनि इतिहासलाई जिउन सकिन्छ भन्ने उदाहरण उहाँहरूले प्रस्तुत गर्नुभएको छ ।

समाचार र फोटो स्रोत- एलेक्स के.टी. मार्टिन द जापान टाइम्स